Felsefe - Edebiyat Etkileşimi: Felsefî Roman

Ülker ÖKTEM

Öz


Bu makalede, varlık, düşünce, dil, yazı, kültür ve uygarlık bağlantısında, felsefe ile edebiyat ilişkisi incelenmiş; felsefenin mi edebiyata, edebiyatın mı felsefeye yön verdiği araştırılmıştır. Felsefe ile edebiyat etkileşiminden ortaya çıkan ürünün, felsefi romanın, nasıl bir yapı arz ettiği, ne türden bir eser olduğu, ilk nasıl ve ne zaman ortaya çıktığı, nasıl geliştiği söz konusu edilmiştir. Bu bağlamda, edebî bir eserin, felsefî sayılabilmesi için gereken şeylerin neler olduğu, felsefî ve edebî eserlerin özellikleri dile getirilerek ortaya konulmuş; örneğin, varoluşçuluğun etkisiyle yazılmış bir eserin, edebî olmakla birlikte, felsefî sayılıp sayılamayacağı tartışılmıştır. Antik Yunan filozoflarından Çağdaş filozoflara kadar uzanan tarihsel çerçevede, filozof-edipler ve edip-filozoflardan bahsedilmiştir. Özellikle, felsefenin, edebiyata indirgenmeksizin, kapsamının genişletilmesinin olasılığı göz önünde bulundurularak, bunun için gerekenlerin neler olduğu sorgulanmış; kendi kültürümüzden, bu tarz bir yaklaşımı benimseyerek, yani, felsefeyi edebiyata indirgemeksizin, eserlerini kaleme almış olan değerli edipfilozoflarla, filozof-ediplerin, kaleme almış oldukları eserlerde, edebî tarz içinde gizlenmiş olan felsefî tefekkürün nasıl ortaya çıkartılacağı üzerinde durulmuştur. Yine, burada, varlık, düşünce, dil, yazı, kültür ve uygarlık bağlantısı çerçevesinde, güçlü, sağlam bir düşünce yapısının göstergeni olan sağlam bir dil yapısının, felsefî ve edebî eserlerle nasıl daima canlı kaldığı, her iki alandan verilen örneklerle, gösterilmiştir.

Anahtar Sözcükler


Felsefe; Edebiyat; Roman; Felsefi Roman; Filozof-Edip; Edip-Filozof; Dil; Kültür

Tam Metin:

PDF