Sömürgeciliksonrası Dönem Romanlarında Yabancılaşma Unsurunun Temsili: Salman Rushdie'nin Utanç ve Janet Frame'in Bir Başka Yaza Doğru Romanları

Özgü AYVAZ

Öz


Kendilerinden daha az güçlü olduğu düşünülen Doğulu ve Güneyli 3. Dünya ülkelerinin Batılı ve Kuzeyli 1. Dünya ülkeleri tarafından çoğunlukla politik ve ekonomik amaçlı sömürülmesi kapsamındaki istila ve yerleşim hareketleri ile sömürgecilik ilkçağda başlar ve 20. yüzyılın ortalarına kadar devam eder. 2. Dünya Savaşı sonrası 1947'de Hindistan ile başlayan sömürge durumundan ismen kurtulma hareketleri sonucu sömürgeler tarihsel anlamda sömürgecilik-sonrası döneme geçmişlerdir. Sömürgecilik-sonrası terimi sömürge olmaktan çıkma durumu sonrasındaki zamana tekabül ederken tire işaretini içermeyen sömürgeciliksonrası terimi sömürgecilik-sonrası dönemin kültürel sonuçlarına ya da durumlarına tekabül eder. Sömürgeciliksonrası dönemde yaşayan birey, aidiyetsizlik, ötekileştirilme ve yabancılaşma duygularını kendisinde hissetmiştir. Sömürgeciliksonrası dönemde bireyin yaşadığı bu duyguları yansıtan sömürgeciliksonrası edebiyat bu yolla sömürgecilik sürecini sorgulamakta ve sömürgeci söyleme karşı koymaktadır. Bu çalışmada 1947'de sömürgecilik-sonrası döneme resmen geçen Pakistan ve Yeni Zelanda ele alınmakta ve Pakistanlı ve Yeni Zelandalı sömürgeciliksonrası dönemi yansıtan bireylerin, ister evlerinde olsun ister göç ettikleri ülkelerde, hissettikleri yabancılaşma duygusu çoğunlukla olumsuz anlamlarıyla incelenmektedir. Rushdie'nin Pakistanlı ve Frame'in Yeni Zelandalı anlatıcıları tarafından hissedilen yabancılaşma duygusu romanlardaki karakterlerce de hissedilmiştir. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı yabancılaşmanın olumlu ve olumsuz sayılabilecek yönlerinin olmasına karşın, olumlu yönlerine de değinerek, sömürgeciliksonrası dönemde bireyin hissettiği yabancılaşmanın çoğunlukla olumsuz anlamda edebiyatta yansıma bulduğunu gözler önüne sermektir.

Anahtar Sözcükler


Sömürgecilik; Sömürgeciliksonrası; Yabancılaşma; Pakistan; Salman Rushdie; Utanç; Yeni Zelanda; Janet Frame; Bir Başka Yaza Doğru

Tam Metin:

PDF