Disiplinci İktidarın Eleştirel Bir Değerlendirmesi Olarak Sarah Kane'in Cleansed Adlı Oyunu

Yeliz BİBER VANGÖLÜ

Öz


1990'lı yılların İngiliz tiyatrosunun en önemli oyun yazarları arasında anılan Sarah Kane'in kaleminden çıkan Cleansed (1998) adlı oyun gerek aşırı cinsellik ve şiddet görüntüleri içerdiği gerekse son derece belirsiz ve anlaşılması güç bir anlatı yapısı izlediği için sert eleştirilere maruz kalmıştır. Bu oyunda, Kane yarattığı üniversite kampüsü mekanını daha ziyade mahkumlarının sürekli olarak merkezi bir karakter tarafından izlendiği bir hapishane gibi kullanır. Oyunun karakter ve diyalog gibi diğer dramatik öğelerini tanımlarken de yine belirsizlik ve yetersizliği anlatmaya yarayacak bir kelime dağarcığı gerekir. Bu makale Kane'in belirsizliği bir anlatı taktiği olarak kullandığını ve iletmek istediği mesajı tek bir kurumla sınırlamayarak daha büyük ölçekli bir zeminde tartışmaya sunduğunu iddia eder. Kane disiplinci iktidarı eleştirirken merkeze oturttuğu bir karakteri yani Tinker'ı kullanır, onu oyundaki diğer karakterlerle iletişim halinde gösterir. Bu karakterin diğerleriyle olan etkileşimine odaklanmak suretiyle, bu makale ayrıca Tinker'ın oyunda, Michel Foucault'nun alanında çığır açan kitabı, Hapishanenin Doğuşu'nda (1975) yorumladığı şekliyle bir panoptikon metaforu olarak ortaya çıktığı görüşünü ileri sürer.

Anahtar Sözcükler


Sarah Kane; Cleansed; Suratına Tiyatro; Michel Foucault; Panoptikon