Yazma Eserlerin MARC Tabanlı Nitelenmesine Terminolojik Yaklaşım

Hakan ANAMERİÇ, Fatih RUKANCI

Öz


Yazma eserlerin nitelenmesi yalnızca kaynak türüne özgü terimlerin bilinmesi ve kullanımını gerektirir. Bu terminolojinin yurtiçi ve dışı kullanımlarında bazı hata ve eksiklikler görülmektedir. Bu hata ve eksiklikler ülkemizde yanlış çeviri, alanla ilgili terminolojiye hâkim olmama ve İslami bilgi üretim - aktarım geleneğinin/sürecinin bilinmemesinden kaynaklandığı açıktır. Söz konusu nedenlerden dolayı yapılan hatalı ve eksik uyarlamalar, yazma eserlerimizin nitelenmesinde ciddi çelişki ve sorunlara neden olmakta, eserlere erişimi kısıtlamakta ve uluslararası standartlara uygun “ulusal” bir standart oluşturmamıza engel olmaktadır. Bu çalışmada ülkemizdeki basılı ve elektronik yazma eser kataloglarında yapılan inceleme sonucunda belirlenen hatalı ve eksik kullanılan Machine Readable Cataloging (MARC) alanları ile Anglo-Amerikan Kataloglama Kuralları'na (Anglo-American Cataloging Rules II-AACR2-AAKKII) yer verilmiştir. Bu uygulamalara ülkemizde genellikle kayıtlarını İngilizce yapan kütüphanelerde daha fazla rastlanılmaktadır. Söz konusu hatalı ve eksik kullanımların giderilmesi için konuyla ilgili yerli ve yabancı terminolojik kaynaklar incelenmiş ve terminolojiye yönelik bir dizi öneri sunulmuştur. Bu öneriler bilgi kaynaklarının nitelenmesinde öncelikli olarak tercih edilen üst veri standardı MARC'taki sıraya göre verilmiş, doğru kullanımına ilişkin kanıtlar/kaynaklar her alan için ayrı olarak çalışmanın sonuç bölümünden sonra listelenmiştir.

Anahtar Sözcükler


Yazma Eser; Yazma Eserlerin Kataloglanması; MARC; Kataloglama Kuralları; Yazma Eser Terminolojisi; Üst Veri

Tam Metin:

PDF