“Kültürel Yoksunluk” ve Geçmişe Takılmış Bir İrlandalı

Ömer Kemal GÜLTEKİN

Öz


Brian Friel, oyun yazarlığındaki dönüm noktalarından biri olan Philadelphia, Here I Come (1964) adlı oyununda Amerika'ya göç etmek üzere olan genç Gareth O'Donnell'ın yaşadığı kültürel çatışmayı anlatmaktadır. Bu makale, Gar'ın içinde bulunduğu durumu Avustralyalı çocuk psikiyatrı ve antropolog Maurice Eisenbruch'un tanımlamış olduğu “kültürel yoksunluk” (cultural bereavement) kavramı üzerinden tartışmayı amaçlar. Henüz göç etmemiş olmasına rağmen Gar, Eisenbruch'un kültürel yoksunluk olarak tanımladığı duruma benzer belirtiler göstermektedir. Kendi toplumu ve kültürü tarafından yalnız bırakılan kahramanın hayatı sürekli olarak hayal ürünü bir karakter ve geçmişten gelen hatıralar tarafından işgal edilmektedir. Bunun yanında geçmişte yap(a)madığı şeyler yüzünden kendisini bazen suçlu, bazen üzgün, bazense sinirli hissetmektedir. Bu esnada 1960larda İrlanda'yı etkisi altına alan Amerikan kültürü, Gar için hem bir kaçış hem de bir tehdit unsuru olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, kendi kültürü tarafından dışlanan Gar'ın “kültürel yoksunluğu” daha göç etmeden yaşadığını ve Amerikan kültürünün bu yoksunluktan kurtulmak için hem bir alternatif kaçış hem de tam tersi şekilde bir baskı unsuru olarak bu yoksunluğun diğer bir sebebi olduğunu iddia etmektedir.

Anahtar Sözcükler


Philadelphia; Here I Come!; Brian Friel; Göç; Kültürel Yoksunluk; Amerikan Rüyası; İrlanda Kimliği; Aile