Sosyal Bilimler Alanındaki Akademisyenlerin Bilgi Arama Davranışları

Mithat Baver ZENCİR

Öz


Kütüphanecilik ve bilgi bilim literatüründe, Türkiye'de sosyal bilimler alanındaki kullanıcıların bilgi arama davranışları konusunun, yeterince ele alındığını söylemek zordur. Bu durumun, sosyal bilimcilere sunulan bilgi hizmetlerini olumsuz etkilemesi kaçınılmazdır. Bu çalışmada, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi'ne mensup sosyal bilimler alanındaki akademisyenlerin bilgi arama davranışları incelenerek, bilgi merkezlerine bu grubu yakından tanımalarına olanak sağlayacak bilgiler ve bu gruba sunulacak hizmetler ya da kaynaklar için öneriler sunmak amaçlanmaktadır. Çalışmada betimleme yöntemi ve anket tekniği kullanılarak, sosyal bilimler alanına mensup toplam 103 akademisyenden 63'üne (%61) ulaşılmıştır. Ortaya çıkan bulgulara göre akademisyenlerin öncelikle bilimsel çalışmalarda bulunmak amacı ile bilgiye gereksinim duydukları, bilgi kaynaklarından dergileri ve kitapları önemsedikleri sonucu ortaya çıkmıştır. Alana özgü bazı kaynaklar da araştırmaya katılan akademisyenler tarafından kullanılmaktadır. Kütüphane kullanımı, bu alan için önemli görülmekteyken, kişisel olarak sahip olunan kaynaklara bakma, kaynakça takibi ve arama motorlarının kullanımı, bilgi aramada ve literatürü taramada kullanılan başlıca metotlardır. Elektronik kaynaklar bu alan için basılılara göre ön plandadır ve akademisyenler kütüphaneyi daha çok internet üzerinden, uzaktan kullanmaktadırlar. Özellikle e-dergiler ve e-dergilerin eski sayıları önemsenmektedir. Elektronik kaynakların kullanımı açısından e-dergilerin eski sayılarına ulaşamamak ve kütüphane kullanımı açısından koleksiyonun yetersizliği en büyük sorunlardır. Bu alandaki kullanıcıların kütüphanecilerden yardım almadıklarının ve bilgi okuryazarlığı becerileri açısından beklenen düzeyde olmadıklarının saptanması, önemli bulgular olarak ortaya çıkmaktadır. Sosyal bilimcilerin açık erişim kavramına yaklaşımlarının da araştırıldığı bu çalışmada ortaya çıkan sonuç, bu grubun açık erişimi algılayış biçiminin çelişkili ve problemli olduğu yönündedir. Çalışma kapsamında ortaya konan bu bulgular, literatürdeki benzer çalışmalarla karşılaştırılarak yorumlanmıştır.

Anahtar Sözcükler


Kullanıcı Çalışmaları; Bilgi Arama Davranışları; Bilgi Gereksinimleri; Sosyal Bilimler; Sosyal Bilimciler

Tam Metin:

PDF