Cumhuriyet Dönemi İlk Türkçe-Farsça Sözlüğü Ferheng-i Murtaza Üzerine Bir Değerlendirme

Can KAYGIN

Öz


Sözlükler, genel tanımıyla, bir dildeki bütün sözcükleri veya bilim, spor, sanat, tıp gibi özellikli alanlarda kullanılan terim, sözcük ya da deyimlerin anlamlarını açıklamak amacıyla yazılan referans kaynaklarıdır. Tek dilli ya da çok dilli olabilen sözlükler, bir dilin sahip olduğu sözvarlığını, söyleniş ve yazılış biçimleriyle birlikte vermektedirler. Bir kelimenin kökünü esas alarak bu kelimenin ait olduğu dilin diğer unsurlarıyla oluşturduğu sözleri ve anlamlarını, farklı kullanışlarını, alfabetik sırayla göstermektedir. Bu bağlamda, çalışmamızda Cumhuriyet döneminde kaleme alınan ilk Türkçe – Farsça sözlük olması bakımından önem taşıyan, Murtaza Elker'in hazırladığı Ferheng-i Murtaza başlıklı sözlük üzerine bir değerlendirme yapılmaya çalışılmıştır. Bir giriş ve iki bölümden oluşan makalenin giriş bölümünde sözlüğün tanımı yapılmış olup ilk Farsça sözlük çalışmaları, ilk Türkçe sözlük çalışmaları ve Türkçe-Farsça sözlükler hakkında bilgi verilmektedir. Birinci bölümde Murtaza Elker'in hayatı ve edebî kişiliği, ikinci bölümde ise Ferheng-i Murtaza'nın hazırlanma sebebi, bu sözlüğün hazırlanırken kullanılan yöntemi ve Ferheng-i Murtaza'ya ait dil özelliklerine değinilmiş, sonuç bölümünde ise bu sözlük hakkında bir değerlendirme yapılmıştır.

Anahtar Sözcükler


Sözlük, Türkçe; Farsça; Türkçe- Farsça Sözlük; Murtaza Elker

Tam Metin:

PDF