Polisiye Romanda Yakalama ya da Sonsuz Kaçma/Kaybolma: Agatha Christie'nin “And Then There Were None” Başlıklı Romanı

M. Ayça VURMAY

Öz


Roman türünün en popüler alt-türlerinden biri olan polisiye roman, suç ve yakalama kavramları üzerine kurulmuştur. Polisiye romanın yükselişini bu türü irdeleyen ve özellikle (post)modern yaklaşımlara dayanan kuramlara duyulan büyük ilgi takip etmiştir. "Polisiye türünün Kraliçesi" Agatha Christie, bu türün Altın Çağında başlıca kaidelerini, "oyun"un "kural"larını koymakla kalmamış, aynı zamanda türün kodlarını sorgulamış, tersyüz etmiştir. Bu nedenle Christie'nin romanları polisiye türünü deşifre edici ya da yapıbozucu yaklaşımlar olarak da incelenebilir. And Then There Were None romanında gerçeğin ya da suçluyu yakalamanın ikiyüzlü doğası, varlık/yokluk, suçlu kurban, yasa yapan/yasa çiğneyenin sonsuz ikililiğinde ve sürekli elden kaçmasında görülür. Romanın merkezinde bulunan çocuk şarkısı/tekerlemesi "Ten Little Indians" (Niggers, soldiers) [On Küçük Yerli/Zenci/Asker], anlamın içerde ve dışardaki başka anlamlara dağılmasını gerçekleştiren, merkezkaç ve merkezcil kuvvettir. Bu çocuk şarkısı, gerçeğin göstergelerinin akışkanlığını, masumiyet/suçluluk, çocukluk/yetişkinlik, korumacılık/kayıtsızlık, siyah/beyaz, ben/öteki, ilkel/uygar ve varlık/yokluk gibi ikili zıtlıkların yer değiştirmesi yoluyla sahneler. Tekerlemenin yanı sıra anlatının kendisi de ahlaki, psikolojik, sosyokültürel, ırksal ve sömürgesel/emperyal anlamlar yüklüdür. Dedektiften yoksun olan bu polisiye romanda gerçek kavramı, kaçma ya da kaybolma olarak temsil edilir. Bu makalenin amacı polisiye türünü, gerçeğin edimsel, kaygan ve oyuncu yönleri açısından ve And Then There Were None romanında anlamın dağılması, ötelenmesi ya da "çalınma"sını "teftiş etmek"tir.

Anahtar Sözcükler


Suç Romanı; Polisiye Roman; Agatha Christie; And Then There Were None; Yapıbozuculuk