Christina Rossetti'nin Speaking Likenesses (“Konuşan Suretler”) Adlı Eserinde Fantastik Başkalaşımlar ve Geleneksel Cinsiyet Rollerinin Ters-Düz Edilmesi

Merve SARI

Öz


Times Literary Supplement tarafından “alışılmışın dışında uygunsuz bir kitap” olarak nitelendirilen Christina Rossetti'nin Speaking Likenesses (1874, “Konuşan Suretler”) adlı eseri, bir çerçeve hikaye tarafından iç içe örülmüş üç farklı hikayeden oluşmaktadır. Lewis Carroll'ın Alice Harikalar Diyarında ve Aynanın İçinden adlı kitaplarından ilham alan Rossetti, fantastik değişimlere uğrattığı çocuk kahramanlarına kendilerinin en az sevilen yönlerini göstermeyi amaç edinir. Bu bağlamda, özellikle ilk ve son hikayelerdeki karakterler, tuhaf bir şekilde biçimleri bozulmuş kendilerine benzeyen ikizlerinin kusur ve noksanlıklarıyla aslında kendileriyle yüzleşirler. Toplumdaki radikal değişimlerin, sonuç olarak Viktoryen Ortaçağ Dirilişi'ne sebep olduğu bir dönemde yazılmış olan bu eser, Rossetti'nin peri masallarına olan ilgisi açısından oldukça önemlidir. İlk bakışta hikayeler geleneksel toplumsal cinsiyet rollerini destekler görünse de çerçeve hikâye, hikâye anlatıcısı Teyze karakteriyle alay ederek bu savı yerle bir eder. Rossetti, Teyze karakteri aracılığıyla Viktorya toplumunda kadınlar ve erkekler için farklı işleyen çifte standartları hicveder. Ek olarak, bu hikayeler yoluyla Rossetti, Viktorya Dönemi'nde ortaya çıkan ve uyum sağlayabilenin zayıf olanı yok ederek var olmasını; yani erkeğin toplumda kadını yok ederek var olmasını, gerektiren sosyal Darwinism'ine olan ilgiyi eleştirerek dinsel ahlaki öğretileri savunur. Sonuç olarak, Speaking Likeness (“Konuşan Suretler”) adlı eserinde Rossetti, toplumun eril ve dişiler için “münasip” olarak nitelediği davranışları toplumun çifte standartları bağlamında eleştirir. Fantastik dönüşümler yoluyla kadınları, Viktorya toplumunun cinsel ve sosyo-ekonomik mağduriyetlerinden kurtarır.

Anahtar Sözcükler


Christina Rossetti; Speaking Likenesses (“Konuşan Suretler”); Viktoryen Ortaçağ Dirilişi; Peri Masalları; Başkalaşım; Karnavalesk; Cinsiyet Eşitsizliği; Sosyal Darwinism