Latin Amerika'da Toplumsal Hareketler ve Kadınlar: Zapatista Örneği

Ayşe YARAR, Hayriye ERBAŞ

Öz


Meksika, 16. yüzyılın başında bir İspanyol sömürgesi haline geldi. Bölgenin yerli halkları, İspanyol sömürgecilerin neden oldukları cinayetlere, işkencelere, köleliğe maruz kalarak her türlü zulmü ve acıları tattı. Bu süreçte yerli şehirlerinin hemen hepsi tamamen yok edildi ve sömürge şehirleri kuruldu. Sömürgeciliğin, yeni sömürge sistemleri ile hala izlerini görmenin mümkün olduğu San Cristobal de las Casas, bu şehirlerden biridir. Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu (EZLN)'nun, Ocak 1994'teki kısa ayaklanmasının bu şehirde başlaması anlamlıdır. Ayaklanmada ve sonraki süreçte Chiapas'lı Maya kadınları, Zapatista hareketi içinde önemli roller oynadılar. Chiapas'ta ve genel olarak Meksika'daki ataerkil yaşam tarzına ve geleneklere meydan okuyan Maya yerlisi kadınlar, gerek sömürüye karşı durmak gerekse cinsiyet eşitliği için kadın olarak haklarını elde etmek amacıyla Zapatistalara katılmışlardır. Bu makalede, Zapatista hareketinin tarihsel oluşumu ve Zapatista hareketinin içinde kadınların yeri, talepleri ve mücadeleleri özellikle kadınlarla yapılmış mevcut söyleşiler üzerinden incelenecektir.

Anahtar Sözcükler


Meksika; Chiapas; Toplumsal Hareketler; Yerli Halk; Zapatista Hareketi; Cinsiyet Eşitliği; Yerli Hareketi; Kadın Hareketi

Tam Metin:

PDF