Rusça Fiillerdeki Görünüş Türlerinin Türkçeye Aktarılmasında Görülen Farklılıklar

Leyla Çiğdem DALKILIÇ

Öz


Farklı dil ailelerine mensup olan Rusça ve Türkçe gramer sisteminin sahip olduğu yapısal farklılıklar özellikle de her iki dilin görünüş ve zaman kategorilerinde belirgin bir şekilde kendini göstermektedir. Karşılaştırmalı çalışmalar ise, yapısal farklılıklar gösteren dillerin sistemsel özelliklerinin daha iyi anlaşılabilmesi için temel yardımcı desteği göstermektedir. Karşılaştırmalı yöntem aracılığıyla Türkçede morfolojik olarak Rusçadaki kadar net bir şekilde bulunmayan görünüş kategorisinin (tür kategorisi) Rusçadaki yeri, Türkçeye nasıl aktarıldığı ve bu esnada karşılaşılan zorluklar ya da ikilemlerin ortaya konması makalenin amacını oluşturmaktadır. Görünüş kategorisi konuşanın öznel olarak gördüğü, değerlendirdiği yani kendi bakış açısından tanık olduğu olayları betimleyiş biçimidir. Bir anlamda dilsel dünya görüşünü de aktarmaktadır. Bu bağlamda, Rusçada iller her ne kadar mastar hallerinde iken iki farklı türe ait de olsalar, bu durumun anlamsal özellikleri il çekiminde daha çok belirginlik kazanmaktadır. Bu anlamda, kişinin olaya yaklaşımı, bakış açısı ile şekillenen görünüş terimi daha çok mastarda değil çekim ekimde bulunan bir iç anlam olarak karşımıza çıkmaktadır. Türkçede ise Rusçanın aksine görünüş ayrı bir gramer kategorisi olarak mevcut bulunmamaktadır. İki dil arasında zaman kategorisi açısından yaşanan bu fark belirli çeviri zorluklarını da beraberinde getirmektedir. Bu çalışmada dilbilgisinde yer alan görünüş kategorisinin birbirinden farklı iki dil ailesinde yer alan Rusça ve Türkçe dillerinde zaman kategorisi çerçevesinde nasıl aktarıldığı karşılaştırmalı olarak incelenecektir.

Anahtar Sözcükler


Görünüş; Kılınış; Rusça; Türkçe; Zamanlar; İç Anlam; Morfolojik İkilem