Türk Erişkinlerinde Beslenme Düzeyinin Antropometrik Veriler Yardımıyla Değerlendirilmesi

Başak KOCA ÖZER, Timur GÜLTEKİN

Öz


Beslenme durumu toplumların gerek sağlık, gerekse sosyo-ekonomik durumlarının irdelenmesinde yardımcı olan önemli biyolojik göstergelerden birini oluşturmaktadır. Bu noktadan yola çıkarak, Türk erişkin toplumunda beslenme durumunun belirlenmesi amacıyla 18-59 yaş aralığında bulunan 1215 sağlıklı erişkinden (703 erkek ve 512 kadın) International Biological Program doğrultusunda boy, ağırlık, gevşek biceps çevresi ve triceps deri kıvrım kalınlığı ölçümleri alınmıştır. Üst kol kas ve yağ alanları ile beden kitle endisleri hesaplanarak, bireylerin protein ve yağ rezervleri ile International Obesity Task Force (IOTF) kriterlerine göre düşük ağırlık, yüksek ağırlık ve şişmanlık durumları belirlenmiştir. Çalışma sonuçlarına göre erkeklerde boy 174 cm ve ağırlık 78 kg, kadınlarda ise sırasıyla 159 cm ve 67 kg olarak tespit edilmiştir. Cinsiyetler açısından değerlendirildiğinde tüm değişkenlerin istatistikî açıdan anlamlı farklılık gösterdiği görülmekte, özellikle seksüel dimorfizmin belirgin olduğu ülkemizde bu sonuç beklenilen düzeydedir. Hem erkek hem de kadınlarda üst kol kas (AMA) alanı yaşa bağlı tutarlı bir yapıda seyretmekte, buna karşın üst kol yağ (AFA) alan değerleri yaşla birlikte bir artış e ğilimi göstermektedir. Düşük ağırlık oranının örneklemde çok düşük düzeyde olduğu buna karşın, yüksek ağırlık oranları erkeklerde % 48, kadınlarda ise % 36 düzeyinde bulunmuştur. Obezite açısından ise kadınlar (% 22) erkeklere (% 9) oranla oldukça yüksek değerler sergilemişlerdir. Sonuç olarak her iki cinsiyet açısından da tespit ettiğimiz yüksek risk prevelansı dikkatle ele alınmalı ve koroner kalp hastalıkları, hipertansiyon, bazı kanser türleri ve diyabet gibi pek çok kronik hastalıkla olan ilişkisi bilinen yüksek vücut yağlılığının seyrinin kapsamlı antropometrik araştırmalarla takibi sağlanmalıdır.

Anahtar Sözcükler


Beslenme durumu; Antropometri; Beden Kitle Endisi; Kol antropometrisi; Erişkin; Türkiye