Manifesto Olarak Eleştiri Bilim Olarak Eleştiriye Karşı: Modernizm Çağında Yeni Bir “Eserler Savaşı”

Petru GOLBAN

Öz


Percy Lubbock, Virginia Woolf, T. S. Eliot ve diğerleri, çalışmaları değerli sayılan ve hala çağdaş edebiyat kuramı ve eleştirisinde geçerliliğini sürdüren eleştirmenler arasında kabul edilirler. Bu eleştirmenlerden bazıları yazareleştirmen, diğerleri ise akademik ya da profesyonel eleştirmenlerdir. Hayal ürünü türünde yazan yazarların kimisi gelenekselliği benimseyip gerçekçi olarak yazmaya devam etmiş, kimisi ise buna karşı ç ıkarak yenilikçi olmuştur. Aynı şekilde, edebi eleştirmenlerden bazıları geleneksel sübjektif ve mücadeleci eleştirilerine devam etmiş, diğerleri de eleştiride yenilikçi olmaya ve daha tarafsız, bilimsel ve metodolojik yaklaşımlar geliştirmeye çalışmışlardır. Bu çalışmanın amacı Virginia Woolf’un Modern Fiction ve Percy Lubbock’un The Craft of Fiction eserlerine odaklanarak yirminci yüzyılın ilk yarısındaki bu eleştirel yaklaşımları açığa kavuşturmaktır. Bir yazar-eleştirmen olan Woolf, çağdaş gerçekçileri reddeder ve kendisinin de önemli bir savunucusu olduğu deneysel kurguyu metheder, fakat bir eleştirmen olarak geleneksel sübjektif, savunucu ve kuralcı kalmaya devam eder. Aksine, kendisi de bir eleştirmen olan Lubbock, roman türünü estetik olarak uyumlu hale getiren on dokuzuncu yüzyıl gerçekçi yazarlarının başarılarını destekler. Fakat Lubbock eleştirel çalışmalarında Henry James’in kurgu türünü yapı ve anlatım tekniği bakımından değerlendiren fikirlerini kullanır ve geliştirir. Dolayısıyla, bu makale, İngiliz modernist edebiyatı yazar-eleştirmenleri arasındaki olası iletişimi inceleyerek, bu çalışmada bahsi geçen yazar-eleştirmenlerin farklı edebi eğilimler göstermesine karşın onları aynı şemsiye altında ele almanın, İngiliz edebiyatının modernist döneminde yaygın olan edebi eleştiri üzerindeki zıt görüşleri ortaya çıkarma konusunda bir çözüm yolu sunabileceğini tartışmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Sözcükler


Edebiyat Kuramı ve Eleştirisi; Yazar-Eleştirmen; Modernizm