Dil ve Dilbilgisi Eğretilemelerine İlişkin Gözlemler ve Düşünce Örüntüleri

Dilek PEÇENEK

Öz


Kavramsal Eğretileme Kuramına göre, düşünme süreçleri eğretilemeye dayanmaktadır. Kavramsal eğretileme bir deneyim alanının farklı bir deneyim alanıyla anlaşılmasını içerir. Buna göre, kavramsal eğretileme, kaynak alandan hedef alana bir eşleme olarak algılanmaktadır. Kavram sistemimiz eğretilemelerle yapılanmıştır; eğretilemelere dayalı olarak nesneleri deneyimlemekte ve eğretilemeler kullanarak nesneler hakkında konuşmaktayız. Eğretilemelerin düşünce alanlarını yapılandırmadaki ve iletmedeki rolü nedeniyle Eğretileme Çözümlemesi bireylerin kavramsallaştırma yollarını ve düşüncelerini ortaya çıkarmada etkili bir araştırma aracı olarak kabul edilmektedir. Bu çerçevede çalışmamızda, dilbilim ve yabancı dil-edebiyat eğitimi alan lisansüstü öğrencilerin dil ve dilbilgisi ile ilgili biliş ve düşünce örüntülerini eğretileme çözümlemesi ile ortaya çıkarabilmek amaçlanmıştır. Araştırmanın verileri deneysel eğretileme çıkartımı tekniği çerçevesinde geliştirilen eğretileme çıkartım sormacası ile elde edilmiştir. Dilsel eğretilemelerin çözümlenmesiyle bir bölümünü çalışma kapsamında uzlaşımsal olarak niteleyebileceğimiz dil ve dilbilgisi (DİL ARAÇTIR, DİLBİLGİSİ CANLI VARLIKTIR…) eğretilemelerine ulaşılmıştır. Belirlenen kavramsal eğretilemelere ve içerimlerine dayalı olarak dil ve dilbilgisi ile düşünce örüntüleri çıkarımlanmaya çalışılmıştır. Katılımcıların dili ve dilbilgisini somut kavramlarla ve bu kavramların özellikleriyle biçimselleştirdikleri görülmektedir.

Anahtar Sözcükler


Kavramsal Eğretileme; Dilsel Eğretileme; Benzetme; Dil; Dilbilgisi; Eğretileme Çözümlemesi; Eğretileme Çıkartımı; Düşünce Örüntüleri

Tam Metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.1501/Dtcfder_0000001444