Hitit Dini Üzerinde Bir İnceleme

Yasemin ARIKAN

Öz


Hitit devletinin krali arşivleri Hattusa'da yüzyılımızın başlarından beri yapılan düzenli kazılarla gün ışığına çıkarılmıştır. Sayıları otuz bine yaklaşan bu tablet ya da fragmanın büyük bir kısmını “dinsel metinler” in oluşturduğu göz önüne alındığında, Hititlerin dine ne kadar büyük önem verdikleri anlaşılmaktadır. Ancak Boğazköy Hitit Arşivlerinde bulunan metinlerin, hemen tamamının kral veya kral ailesinin yaşantısıyla ilgili olması dolayısıyla, basit halkın tanrıya ne şekilde tapındığını tam olarak tespit etme olanağından yoksun olunduğu gerçeği de dikkate alınmalıdır. Zamanımıza ulaşan çivi yazılı belgelerden, Hitit dininin, gelişmiş çok tanrılı bir devlet dini olduğu bilinmektedir. Hitit dini, her birinin kendine ait gelenekleri olan yerel kültler ile başkent Hattusa'ya bağlı kralın devlet dininden oluşmaktadır. Hitit panteonu denince, öncelikle devlet dinini yani başkentte tanınan, saygı gören ve onlara tahsis edilmiş rahiplerle hizmet edilen tanrı ve tanrıçalar akla gelmelidir. Bu panteon, yerel kültlerin birleşmeleri sayesinde 'gelişmiş, karmaşık bir sisteme ulaşmıştır. Bunun en belirgin açıklaması Hitit kralının vasal krallar ya da diğer yabancı ülke krallarıyla yapmış olduğu antlaşmalara düzenli bir şekilde şahit olarak çağrılan ve "Hatti ülkesinin bin tanrısı" diye bilinen tanrıların listelerinde görülmektedir. Bu tanrılar Hatti, Hitit, Luvi, Hint-Avrupa, Sami etnik kökene aittirler.

Anahtar Sözcükler


Hititler; Hitit Dini; Dini Metinler

Tam Metin:

PDF