Wechsler Yetişkinler İçin Zekâ Ölçeği Gözden Geçirilmiş Formu (WAIS-R) Türkiye Standardizasyonu: Ön Çalışma

Nilhan SEZGİN, Gülbahar BAŞTUĞ, Sibel YARGICI KARAAĞAÇ, Banu YILMAZ

Öz


Bu araştırmanın amacı, Wechsler Yetişkinler için Zekâ Ölçeği Gözden Geçirilmiş Formu’nun (WAIS-R) Türk kültürüne uygun normlarının belirlenebilmesi için bir ön çalışmanın yapılması ve standardizasyon çalışması için gerekli ön verilerin elde edilmesidir. Bu amaç doğrultusunda, oluşturulan WAIS-R Türkçe formu 16-70 yaş arasındaki, üç farklı sosyoekonomik düzeyden 67 kadın ve 67 erkek, toplam 134 kişiye uygulanarak ön çalışmanın verileri toplanmıştır. Yapılan istatistik çözümlemeler sonucunda özellikle Genel Bilgi, Resim Tamamlama, Yargılama, Resim Düzenleme ve Küplerle Desen alt ölçekleri maddelerinin zorluk sıralamalarında bazı değişiklikler olduğu görülmüştür. Varyans analizi sonuçları ile, sosyoekonomik düzey temel etkisinin WAIS-R'ın 11 alt ölçek ham puanlarının hepsi üzerinde, anlamlı olduğu saptanmış; farkın yönünün genel olarak üst sosyoekonomik düzey lehinde olduğu belirlenmiştir. Genel Bilgi, Sözcük Dağarcığı, Aritmetik ve Yargılama alt ölçekleri dışında diğer alt ölçeklerde yaş temel etkisi belirlenirken, cinsiyet temel etkisinin sadece Genel Bilgi ve Aritmetik alt ölçeğinde anlamlı olduğu saptanmıştır. Şifre alt ölçeğinde ise yaş ve sosyoekonomik düzey değişkenlerinin ikili ortak etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir. WAIS-R’ın tüm alt ölçekleri ve tüm ölçek için hesaplanan Spearman-Brown ve Cronbach Alpha katsayıları oldukça yüksektir. Alt ölçeklerden alınan ham puanların birbirleriyle olan ilişkilerini belirlemek amacıyla hesaplanan korelasyon katsayılarının da yüksek ve anlamlı olduğu saptanmıştır. WAIS-R’ın olası standardizasyon çalışması ile ilgili öneriler bu bulgular ışığında tartışılmıştır

Anahtar Sözcükler


Yetişkin Zeka Testi; WAIS-R; WAIS-R Türkiye Standardizasyonu; Türk Yetişkin Zeka Ölçümü

Tam Metin:

PDF