Anadolu’nun İlk Yazılı Belgelerinde Büyü ve Kehanet

Hakan EROL

Öz


Bugün sayısı 23500’e ulaşmış Kültepe tabletleri içinde sadece sekiz adet büyü metni bulunmaktadır. Bazı araştırmacılar bu büyü metinlerinin okuma yazma öğrenen kişilerin alıştırma metinleri olduğunu ve okul metinleri içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürmektedir. Bu görüş büyü metinlerinin bazıları için geçerli olabilir ancak bu metinlerin genel itibarıyla profesyonel kâtipler tarafından yazıldığı ve amacına uygun olarak kullanıldığı anlaşılmaktadır. Özellikle Kt 94/k 821 numaralı belge bir muska gibi kullanılmak üzere biçimlendirilmiş; tabletin üst kısmında, iple duvara ya da kapıya asmak için delikli bir çıkıntı yapılmıştır. Kültepe büyü metinlerinin hiçbiri Mezopotamya kaynaklarında ve sonraki Hitit kaynaklarında örneklerine sıkça rastlanan kara büyü ya da bağlama büyüsü gibi kötülük amaçlı büyülerden değildir. Büyüler çoğunlukla hastalıklara ve kötü cine karşı koruma amaçlı yapılmış pozitif büyülerdir. Dolayısıyla bunlar, günümüzde kullanımı halen devam eden her türlü kötülüklere karşı yazılmış “muska” denilen nesnelerle karşılaştırılabilir.

Anahtar Sözcükler


Eski Asur Devri; Kültepe Tabletleri; Büyü; Büyücülük; Kehanet; Kâhinlik

Tam Metin:

PDF