“Hay Bin Yakzan”: 12. Yüzyıl Arap Edebiyatında Bir Gelişim Romanı

Bedrettin AYTAÇ

Öz


İbn-i Tufeyl’in “Hay Bin Yakzan” (1106-1185) adlı romanı, Endülüs Edebiyatı'nın çığır açan eserleri arasında yer almaktadır. İbn-i Tufeyl, ünlü bir düşünür, yazar ve bilim adamıdır. Felsefe, tıp ve edebiyat alanında eserler vermiştir. Ancak günümüze ulaşan en büyük eseri, felsefi bir roman olan “Hay Bin Yakzan”dır. Ana karakterin yaşamı, yedi yıllık dönemlerde anlatılmaktadır. Yedi yaşında bir çocukken kendisiyle çevresini ve hayvanları karşılaştırmaktadır. 21 yaşında “ruh” kavramına, 28 yaşında “tanrı” kavramına ulaşmaktadır. 35 yaşına geldiğinde Tanrı’yı, mükemmel olarak tasvir etmektedir. 50 yaşında, gözlemler yoluyla Tanrı'ya ulaşmayı kendine hedef edinmiştir. Tanrı, ruhun kaynağı olarak ifade edilmektedir. Hay’ın ulaştığı gelişim süreçlerinin en önemlisi, bilge insanın mükemmelliğidir.


Anahtar Sözcükler


Gelişim Romanı; İbn-i Tufeyl; Hay Bin Yakzan; Endülüs Edebiyatı