Primatların Kalıcı Alt Azı Dişlerinin Trigonid-Talonid Yükseklik İlişkisi Endeksleri

Muzaffer Süleyman ŞENYÜREK

Öz


İlk ve primitif memelilerin tüberkulo-sektörel azı dişleri bir trigonid kısmından ve onun arkasındaki alt talonid kısmından oluşmaktaydı. Bazı memeli sınıflarının ve primatların müteakip alt azı dişi evrimi sırasında aslen daha aşağıda olan talonid kısmı trigonid kısmına rölatif olarak dikey ve aynı zamanda enine genişleme eğilimi göstermiştir. Tüberkulo-sektörel alt azı dişlerinin değişmesinin sağlandığı talonid ve trigonid kısımlarının yüksekliklerinin eşitlenme süreci, paleontologlarca iyi bilinmekte ve Gregory tarafından yayımlanan bir resimde açıkça gösterilmektedir. Gregory, bu resimle ilgili Dryopithecus’un ikinci alt süt azı dişinin “primitif tüberkulo-sektörel modelin belirgin izlerini muhafaza etmede modern bir şempanzeden daha ilkel; trigonidin talonidden daha küçük ve yüksek, hipokonidin yanlamasına daha az çıkıntılı,” olduğunu ve insanın ikinci alt süt azı dişinin “talonid ile aynı genel düzlemde” olduğunu belirtmiştir. Bu şekilde Omomylerin (Eocene tarsioidlerin bir türü) tüberkulo-sektörel kalıcı alt azı dişleri diğer üç türün ikinci alt süt azı dişleri ile kıyaslanmasına ve insan ırkının protokonidleri kesinlikle aşınmış olmasına rağmen, Omomylerden Dryopithecus’a ve sonrasında Pan’dan Homo sapiens’e geçişte talonid kısmının trigonid kısmına istinaden yükselmiş olduğu açıkça görülmektedir. Evrim sırasında Talonide ilişkin totrigonid’in yükselme süreci paleontologlar tarafından iyi bilinmesine rağmen, bildiğim kadarıyla hiç kimse bunu sınıfların farklı türlerinde ne derece gerçekleştiğini anlamak için metrik olarak çalışma girişiminde bulunmamıştır.

Anahtar Sözcükler


Antropoloji; Primatlar; Kalıcı Alt Azı Dişleri; Trigonid-Talonid Yükseklik İndeksi