Andas Çeviriye Anokhin’in İşlevsel Sistem Kuramı ve Chernov’un Etkinlik Kuramı Kapsamında Yaklaşım

Aymil DOĞAN

Öz


Bu çalışmada, Chernov’un dikkatimize sunduğu Anokhin’in İşlevsel Sistem Kuramı ve kuramın andaş çeviri ile bağlantısını kuran Chernov’un Etkinlik Kuramı), bu çalışmanın yazarının sözlü çeviri çalışmaları yazınından edindiği ve kendi yaşantısal ve bilimsel çalışmalarıyla kurduğu bağlantılarla açıklanmaya çalışılacaktır. Anokhin’in işlevsel sistemi, Pavlov’un şartlı reflekslerindeki doğrusal sinir bağlantılarıyla açıklanan sistemin aksine, andaş olarak işekoşulan ögelerden oluşan ve doğrusal olmayan, öz-izleyici özelliğe sahip sistemlerdir. Sistemde, önceki eylemin sonucundan alınan sinyaller sentezlenerek sistemle yeniden bütünleştirilir ve işlemleme sistem tarafından kabul edilir, uyarıcılara nasıl bir yanıt verileceği konusunda bir sinir ağı şablonu öngörülür. Özellikle bu iki özellik ve sistemin, doğrusal değil, çevresel sistemlerin merkezi sistemlerle etkileşim halinde çalışıyor olması görüşü Anokhin’in bilim dünyasına katkılarıdır. Chernov ise, mesleği dolayısıyla çok iyi bildiği andaş çevirinin zihinsel işlemlerini bu kuramın aşamalarına uyarlayarak açıklamaya çalışmış ve Anokhin’in ortaya attığı yukarıdaki kavramlardan yola çıkarak, olasılık öngörüsü, öz-izleme, öz-düzeltme kavramlarını daha da geliştirerek sözlü çeviri çalışmalarına ciddi katkılarda bulunmuştur. Bu çalışmada bu katkılara da yer verilmiştir.

Anahtar Sözcükler


Anokhin’in İşlevsel Sistem Kuramı; Chernov’un Etkinlik Kuramı; Andaş Çeviri; Bilişsel Süreçler; Sinyal Alımı; Olasılık Öngörüsü; Öz-izleme; Dönüt; Söylem

Tam Metin:

PDF