Modern İngiliz Şiirinde Bazı Primitivizm ve Anarkizm Cereyanları

Ahmet E. UYSAL

Öz


Birinci Dünya Savaşı’nın, insan ruhunda ve toplumda meydana getirdiği sarsıntılar özellikle İngiltere'de çok şiddetli olmuş ve savaş sonrası yıllarda bazı İngiliz yazarları, yıkılmış olan değerlerin yeniden kurulması ve insanı huzura kavuşturacak yolların araştırılması ile ilgilenmeye başlamışlardı. İki Dünya Savaşı arasındaki dönemde öne çıkan yazarlar içinde, ferdin ve toplumun kurtuluşunu "ilkel tabiata dönüş" diye tarif edebileceğimiz primitivizm'de arayan D. H. Lawrence ile anarkizm taraftarı H. Read dikkat çekmiştir. Büyük bir şair olmamakla beraber Lawrence, 1930’larda yazmaya başlayan, Stephen Spender, W. H. Auden, C. D. Lewis ve Louis McNeice gibi, kurtuluşu daha çok sosyal devrimde arayan şairleri etkilemiştir. Herbert Read'in etkisi se şiirleriyle değil, eleştiri eserleri ile olmuştur. İkinci Dünya Savaşı’ndan hemen önce yayınladığı “Poetry and Anarchism” (1938) adlı eserinin sosyal devrim şairleri üzerindeki etkisini tespit etmek zordur, çünkü 1939’da ikinci bir dünya savaşının patlaması ile bu genç şairler şaşkınlığa düşmüşlerdi. İnsanî değerlere daima önem vermiş olan ve gerek fikir ve gerekse şekil bakımından aşırıya kaçmaktan hoşlanmayan İngiliz Edebiyatı’nda primitivizm ve anarkizm, daha başlangıçta propaganda ve hitabet karakterini göstermiş ve bunun ilerisine gidememiştir. Makalede, iki savaş arası dönemin karışık edebî hareketlerinin bazı yönlerini aydınlatabilecekleri ihtimali göz önünde tutularak, modern İngiliz şiirinde bazı Primitivizm ve Anarkizm akımları incelenmiştir.

Anahtar Sözcükler


Modern İngiliz Şiiri; Primitivizm; Anarkizm; D. H. Lawrence; Herbert Read; İngiliz Edebiyatı; II. Dünya Savaşı