1870-1900 Yılları Arasında Bilim ve Teknoloji Karşıtı Tutum

Sema EGE

Öz


On dokuzuncu yüzyıl sonu yirminci yüzyıl başında dönemin en çarpıcı özelliklerinden biri olan Bilim ve Teknoloji hayranlığına Atlantik’in her iki yakasındaki birçok yazar ve düşünür şiddetle karşı çıkmıştır. Bilim ve Makineleşme karşıtı bir önyargı benimseyen bu yazarlar kabaca iki gruba ayrılırlar. Bir tarafta yüzyıl dönümünden önce yazan ve basitçe insan yaşamına sızan Makineleşmenin insanın değer verdiği birçok şeyi mahvedeceğini ileri süren yazarlar bulunmaktadır. Doğal olarak bu yazarların birçoğunun edebi ürünleri önemli felsefi temelden ya da oldukça teknolojik veya bilimsel olan bir toplumda yaşayan bireyin psikolojik analizinden yoksundu. Bilim ve teknolojinin öneminin ve değerinin tamamen farkında olan diğer yazarlar grubu ise bu dünyanın gelişimleri kötüye kullanımından ve putlaştırmasından bir o kadar korkmaktaydı. Bilimin hızlı ve dizginlenemeyen ilerleyişi ve 1914 ile 1939’un yaklaşmakta olan faciaları yirminci yüzyılın başlarında ve ortalarında birçok yazarı, bu olguların birey üzerindeki etkisini ve insan ilişkilerini nasıl etkilediğini karşıt ütopya türünde incelemeye sevk etmiştir. İlk grubun kısa bir incelemesiyle beraber makalenin esas konusu ikinci grup yazarların tanıtılmasıdır.

Anahtar Sözcükler


Bilim; Bilim Karşıtlığı; Teknoloji Karşıtlığı; Samuel Butler; William Morris; Bellamy; William Dean Howells