Toplum Dil Bilimin Kimi Kavramlarına Kuramsal Bir Bakış ve Dil Türleri

Kamile İMER

Öz


Dil, değişik açılardan değişik nitelikleri beliren ve türlü görünümler sunan karmaşık bir bütündür. Dilbilim çalışmalarında da, bir dilsel toplulukta bildirişim dizgesi olarak 19. yüzyılda ünlü düşünür, devlet adamı ve dil bilgini olan Wilhelm von Humboldt, her dilde özel bir dünya görüşü olduğunu ortaya koymuş ve bunu dilin iç biçimi terimiyle adlandırmıştır. Her dilin kendine özgü anlama ve anlatma yolu bulunduğu biçiminde açıklanan bu görüş, dilbilimde sonradan değişik adlarla anılan kuram ya da varsayımların temelini oluşturmuştur. Dilbilimsel determinizm, dilbilimsel görecelik ilkesi / kuramı, Sapir-Whorf varsayımı gibi adlarla anılan tezler ve toplum dilbilim çerçevesinde katmanlara özgü kodlar terimi altında incelenen, özellikle B. Bernstein’ın öncülük ettiği çalışmalar, temelde Humboldt'a dayandırılabilir. Kullanılan dil, genellikle ‘bağdaşık bir dizge’ olarak ele alınıp incelenmiştir.

Anahtar Sözcükler


Dil; Toplum Dilbilimi; Wilhelm von Humbold; Sapir-Whorf; B. Bernstein; Dilbilimsel Görecelik; Determinizm

Tam Metin:

PDF