Bir Osmanlı Muallimi ve Mühendisi Mustafa Salim Bey ve Hesâb-ı Asgar-ı Nâmütenâhiyat (Kısm-ı Evvel) Hesâb-ı Tefâzülî Adlı Eseri

Ayşe KÖKCÜ

Öz


Bu makalede, Osmanlı döneminde yetişmiş muallim ve mühendis Mustafa Salim Bey’in hayatı ve Hesâb-ı Asgar-ı Nâmütenâhiyat (Kısm-ı Evvel) Hesâb-ı Tefâzülî adlı eserinden bahsedilecektir. Mustafa Salim Bey dönemin önemli okullarından olan Hendese-i Mülkiye-i Şâhâne’de, Darülfünun’da ve Darüşşafaka’da Diferansiyel ve İntegral Hesap, Yüksek Cebir, Mekanik ve Matematiksel Mekanik dersleri vermiştir. Hesâb-ı Asgar-ı Nâmütenâhiyat adlı eserini Hendese-i Mülkiye-i Şâhâne talebesinin faydalanacağı bir ders kaynağı olarak yazmıştır. Fakat kitap sadece Hendese-i Mülkiye Şâhâne ile sınırlı kalmamış sonrasında muhtemelen Mekteb-i Harbiye ve Darülfünun’da da okutulmuştur. Diferansiyel hesaptan bahseden eser, içerdiği kısmi türevli denklemler ve kuaternion hesabı gibi konular açısından önemlidir. Osmanlı döneminde yazılan diferansiyel hesaptan bahseden kitaplar arasında (tespit edebildiğimiz kadarıyla) bu konulara değinen ilk eserdir.

Anahtar Sözcükler


Mustafa Salim Bey; Hesâb-ı Asgar-ı Nâmütenâhiyat; Hendese-i Mülkiye-i Şâhâne; Darülfünûn; Kuatenion Hesabı; Kısmi Türevli Denklemler

Tam Metin:

PDF