Rus Modernleşmesinde Son Avangart Fenomen: Oberiu (Bir Oberiu Günlüğü)

M. Özlem PARER

Öz


20. yüzyıl eşiğinde kültür ve sanat dünyasında modernleşmenin yaşandığı süreçte Rus edebiyatı için OBERİU, yenilikçi ve özgür sanat anlayışının yok edilmesiyle bir dönemin bitişinin ve aslında edebiyatta Stalin diktatoryasının başlangıcının sembolüdür. Gümüş çağda avangart hareketlerin son parlak örneği olan OBERİU, 1927–1930 yılları arasında üç yıldan kısa süreyle varlık göstermiş, ortak manifestosunun dışında bir ürün bırakmamıştır. Buna karşın, dönemin gerçeklerini özgün yeteneklerinin esinlediği anlatım tarzlarıyla aktarmak üzere bir araya gelen, çoğu genç ozanlardan oluşan grubun önde gelen temsilcisi, şiirlerinin ötesinde daha çok minyatür düzyazıları ve oyunlarıyla tanınan Harms olmuştur. Parodi, absürt diyalog ve grotesk ögelerinden yararlanan Harms, Batı Avrupa tiyatrosunun geç dönemde keşfettiği absürt tiyatronun özünü Yelizaveta Bam adlı oyununda aktarmıştır. OBERĐU temsilcilerinin bir kaçış olarak sığındığı çocuk yazını ürünleri de hâlâ bu alanın en seçkin örnekleridir. Bu çalışmada OBERİU'nun ortaya çıktığı ve tarihten silinmeye çalışıldığı koşullar, temsilcileri, manifestosu, genel ilkeleri ve sanat anlayışı dikkate alınmaktadır.

Anahtar Sözcükler


OBERiU; Çinari; Harms; Vvedenskiy Gümüş Çağ; Avangart; Absürt Tiyatro; Stalin Terörü

Tam Metin:

PDF