Bakanın Gözünde: Edith Wharton’ın “Ethan Frome” İsimli Romanında Mattie Silver

Olgahan BAKŞİ YALÇIN

Öz


Bu çalışma, Edith Wharton’un Ethan Frome isimli romanını on dokuzuncu yüzyıl Amerikan toplumunda kadınların geleneksel rollere sıkışıp kalmalarının yanı sıra erkeklere hizmet etmek üzere yetiştirildikleri ve yaşamlarını bir dizi kısıtlama ve beklentiler çerçevesinde geçirmek zorunda oluşlarının anlatıldığı bir eser olarak incelemektedir. Ayrıca bu romanın, Mattie Silver gibi genç kadınların erkeklerin estetik beğenisini karşılayan güzel objeler olarak değerlendirildiği ve ister evli ister bekâr olsunlar kadınların on dokuzuncu yüzyıl Amerikan kadınlık kriterlerine/kurallarına uymak zorunda oluşlarını yansıttığı düşünülmektedir. Massachusetts’te Starkfield isimli kurgusal bir New England kasabasında geçen Ethan Frome isimli kısa roman, hayalleri ve arzuları trajik bir şekilde sona eren ketum bir çiftçinin, Ethan Frome’un, hikâyesini anlatır. Romanda ne çiftçinin eşi Zeena Frome ne de eşinin uzak bir akrabası olan Mattie Silver ön plandadır ki zaten anlatıda çoğunlukla yer almazlar. Buna uygun olarak da, yakın zamanda anne ve babası vefat eden Mattie Silver, Zeena’ya ev işlerinde yardımcı olmak üzere Frome çiftliğine gelmek zorunda kalmış, hayatta kalmak için ekonomik olarak Frome’lara bağımlı zayıf, korunmasız bir kişi olarak tanıtılır. İlaveten, bu çalışma, kendi hikayesini aktarabileceği bir bakış açısına ya da ayrı bir bölüme sahip olmadığı için Mattie’nin ekonomik bağımlılığının romanın anlatısında gözle görünen etkileri olduğunu savunur: kendi hikayesini anlatmak yerine, hayranının gözünde adeta kendisinden çok daha yaşlı Zeena’nın kısırlığı, hastalıklı hali ve çirkinliğini ön plana çıkarırcasına vücut bulur. Diğer bir değişle, Gilbert ve Gubar’ın (79) kavramlaştırmasına uygun olarak, adı belirsiz erkek anlatıcı, Ethan’ın Mattie’ye olan yasak aşkını haklı çıkarmaya çalışırcasına Mattie’yi bir melek, neşe ve hayat dolu, Silver (Gümüş) soyadına uygun olarak göz alıcı bir kişilikte, genç bir kadın olarak tasvir ederken, Zeena’yı ise bir canavar, cadı ve hatta deli bir kadın olarak gösterir.

Anahtar Sözcükler


Ethan Frome; Edith Wharton; New England Kasabaları; Geleneksel Kadın Rolleri; Evdeki Melek; Ekonomik Bağımlılık