İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerinde Görsel Algı Temelli Ulamlaştırma

Özay ÖNAL

Öz


Bu deneysel çalışmada, ilkokul ve ortaokul öğrencilerinin ulam resimlerini adlandırmadaki ulamsal düzey tercihleri, hangi ulamsal düzeyden daha fazla yararlandıklarını bulmak amacıyla bilişsel ve dilsel yönlerden gözlemlenmiştir. Çalışmada; DOĞAL TÜRLER, İNSAN YAPIMI EŞYALAR ve OLAY/EYLEM ulamsal gruplarından oluşan iki resim grubu kullanılmış ve iki farklı test (R1 ve R2) uygulanmıştır. R1 testindeki resimler katılımcıların kolaylıkla tanıdığı ve adlandırabildiği; R2'dekiler ise, ayrıntılı olarak tanımlanması ve adlandırılması zor resimlerden seçilmiştir. Katılımcılar R1 testindeki resimleri ağırlıklı olarak TEMEL düzeyde (örn, gömlek) adlandırmışlardır. Bu sonuç, TEMEL düzeyin ayrıcalıklı niteliğini doğrulamaktadır. R2'deki resimler ise ağırlıklı olarak ÜST düzeyde (örn. böcek) adlandırılmıştır. Bu sonuç ise, çocukların ÜST düzey ulamları nasıl ve ne zaman kullanacaklarını bildiklerini göstermektedir. ALT düzeyde adlandırma söz konusu olduğunda, katılımcıların çekinceli davrandığı gözlemlenmiştir. Ulamsal gruplar arasında İNSAN YAPIMI EŞYALAR için daha ayrıntılı adlandırmalar yapılmıştır.

Anahtar Sözcükler


Dilbilim; Bilişsel Anlambilim; Ulamsal Düzeyler; Adlandırma



DOI: http://dx.doi.org/10.33171/dtcfjournal.2020.60.2.21