Bir Polisiye Drama: Susan Glaspell'ın Trifles Adlı Oyunu

Nisa Harika GÜZEL KÖŞKER

Öz


Amerikalı kadın tiyatro yazarı Susan Glaspell'ın Trifles (1916) başlıklı tek sahnelik oyunu genel olarak yirminci yüzyıl başlarında kadınların ataerkil düzen içerisinde bulundukları zorluklar çerçevesinde ele alınmıştır. Amerika Birleşik Devletleri'nde küçük kasaba hayatında kadınların sıkışmışlığını Minnie Foster karakteriyle resmeden oyun polisiye edebiyat türünün bir örneği olarak değerlendirilebilir. Suç ve suçun tespit edilme uğraşı üzerine kurulan oyun metni John Wright'ın öldürülmesindeki sır perdesinin aralanmasının sürekli ertelenmesine yönelik bir eğilim göstermektedir. Kadınların ev alanı içine terkedilip sınırlandırıldığı toplumsal ve kültürel bir yapıya eleştirel bir bakış açısı getiren oyun, kadın karakterlerine cinayetin tespit süresince ifade özgürlüğü verirken, baskın düzenin uygulayıcılarından olan erkek karakterlerin cinayetin ardındaki nedeni tespit etmelerindeki başarısızlıklarını sahneler. Bu makale Trifles'ın hangi yönlerden feminist bir polisiye anlatı niteliği taşıdığını tartışarak, kadınları etkisizleştiren ve ev içine hapseden erkek egemen yargı ve sosyal uygulamaların hangi yönleriyle oyunun dili ve yapısındaki erteleme- bir başka deyişle anlam kaybolması- motifiyle ortaya koyulduğunu tartışmaktadır. Oyun, kadın karakterlerin yürüttüğü teftiş hikayesiyle katı ve kısıtlayıcı gelenek sınırlarının nasıl sarsıldığını sahnelerken aynı zamanda modern Amerikan toplumunda ataerkil önyargılar nedeniyle kadınlar için sosyal adaletin ne denli belirsiz olabileceğini de açığa vurmaktadır.

Anahtar Sözcükler


Polisiye Anlatı; Susan Glaspell; Trifles; Amerikan Tiyatrosu; Yirminci Yüzyıl



DOI: http://dx.doi.org/10.33171/dtcfjournal.2020.60.1.21