Gadamer ve Hirsch'ün Yorumbilim Felsefesindeki Anakronizmin “Kral Oedipus” ve “Hamlet”e Atfen Yapısökümcü Bir Karşılaştırması

Nilüfer ÖZGÜR

Öz


Edebiyat eleştirisi, bir edebi metinde yazarın kurguladığı anlamı ve niyeti metnin kaleme alındığı ve yorumlandığı tarihsel dönemi de göz önünde bulundurup sorgulayarak uzun bir yolculuk yapmıştır. Hans-Georg Gadamer ve Eric Donald Hirsch Jr., tarihsellik sorunu ve anakronizm üzerine yoğun tartışmalara öncülük eden ve Yorumbilim'e, (hermeneutics) birbirlerine zıt biçimlerde katkıda bulunan iki geleneksel isim olarak öne çıkmaktadır. Bu karşılaştırmalı çalışma, Hirsch'ün Yorumda Geçerlilik (Validity in Interpretation) ve Gadamer'ın Hakikat ve Yöntem (Truth and Method) adlı başyapıtlarına dayanmaktadır. Bu çalışma aynı zamanda Yapısökümcü eleştirinin merceğinden bakarak, Yorumbilim'i edebi eserlere uygulamayı hedeflemektedir. Bu analiz, Gadamer ve Hirsch'ün birincil eserleriyle sınırlıdır çünkü edebiyattaki iki şahesere—Sofokles'in oyunu Kral Oedipus ve William Shakespeare'in oyunu Hamlet'e kısa atıflarda bulunarak, Gadamer ve Hirsch'ün konumlarını sadece tarihsellik kavramı temelinde karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın bir başka amacı da Yapısökümcü eleştirinin, özellikle de Barthes ve Derrida'nın fikirlerinin, genel olarak edebiyat tartışması yürütmek ve edebi metinlerde anakronik okuma yapmak için nasıl bir teorik ve felsefi zemin yarattığını göstermektir.

Anahtar Sözcükler


Anakronizm; Barthes; Derrida; Gadamer; Hirsch; Tarihsellik; Yapısökümcülük; Yorumbilim



DOI: http://dx.doi.org/10.33171/dtcfjournal.2020.60.2.20