Anadolu İnsanının Antropometrik Boyutları: 2005 Yılı Türkiye Antropometri Anketi Genel Sonuçları

Erksin GÜLEÇ, Galip AKIN, Mehmet SAĞIR, Başak KOCA ÖZER, Timur GÜLTEKİN, Yener BEKTAŞ

Öz


Her populasyonda farklı olan genetik yapı ve çevresel faktörlerin etki ve etkileşimine bağlı olarak, toplumun kendine özgü antropometrik boyutları ortaya çıkmaktadır. Populasyona özgü antropometrik değerlerin bilinmesi ise sağlık, ergonomi, spor, mühendislik, mimarlık ve endüstriyel tasarım gibi alanlarda hedef kitleye yönelik her türlü çalışma ve tasarımda maksimum fayda sağlamaktadır. Bu nedenle Türk toplumuna ait güncel antropometrik değerlerin saptanması amacıyla ülke genelinde 2004-2005 yıllarında antropometrik bir alan araştırması gerçekleştirilmiştir. Türk İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından belirlenen örneklem dahilinde, şehir merkezi ve kırsal alanları kapsayan toplam 14 il, 14 ilçe ve 28 köyden elde edilen 20-65 yaş aralığındaki 2100 bireyin (1050 erkek ve 1050 kadın) antropometrik ve sosyoekonomik verileri değerlendirilmiştir. International Biological Program’da öngörülen teknikler çerçevesinde her bireyden 37 antropometrik ölçü alınmış, temel sosyodemografik bilgileri içeren bir anket doldurulmuş ve elde edilen verilerin istatistiki analizleri SPSS 13.0, LMS ve Kaleidagraph 3.5 programları yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Genel sonuçlara baktığımızda erkeklerin boy ortalaması 168.88 cm, ağırlık ortalaması 74.74 kg, büst yüksekliği ortalaması 88.73 cm ve alttaraf yüksekliği ortalaması ise 96.42 cm olarak tespit edilmiştir. Kadınlarda ise aynı ölçülerin ortalaması s ırasıyla; 155.03 cm, 67.12 kg, 82.07 cm ve 86.91 cm olarak tespit edilmiştir. Çalışma sonuçları yüksek düzeyde seksüel dimorfizmi işaret etmektedir. Ayrıca elde edilen bu antropometrik ve sosyoekonomik değerler Türkiye ve diğer ülkelerde benzer konularda yapılan araştırma sonuçlarıyla da karşılaştırılmıştır. Erkek ve kadınlarda boy uzunluğunun Amerika Birleşik Devletleri ve gelişmiş Avrupa ülkeleri değerlerinden düşük olduğu, ancak büst yüksekliğinin ise yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak elde ettiğimiz ülke genelini temsil edebilecek nitelikte olan bu güncel antropometrik değerlerin antropoloji, sağlık, ergonomi, mühendislik ve mimarlık gibi bilim dallarına temel bir veri tabanı teşkil edeceği ve sonraki dönemlerde de periyodik olarak güncellenmesi şart olan ülke insanımızın antropometrik değerleriyle karşılaştırma olanağı sağlayacağı kanısındayız.

Anahtar Sözcükler


Antropometri; Türkiye; Alan Araştırması; Genetik; Çevre; Boy; Ağırlık; Beden Kitle Endisi

Tam Metin:

PDF